Bouke wil geen doden meer

Met al dat geweld in Tibet is het goed even te herinneren aan een gesprek dat ik in China had met de zus van een soldaat. Wat ze zei kwam hierop neer: de Chinese soldaten zitten zich massaal te vervelen in hun barakken en hopen stiekem dat er oorlog van komt met Taiwan.
Hoe representatief het was wat ze zei, weet ik niet, al hoeft het zeker niet te verbazen. Soldaten worden klaargestoomd voor geweld. Natuurlijk dat ze dan geen genoegen blijven nemen met stoere oefeningen.

Steeds als ergens een troepenmacht wordt ontplooid, krijgen we even later berichten over verkrachtingen en andere ontsporingen. (Er zijn bergen voorbeelden te over om VN-vredesmachten bij hetzelfde rapalje te mogen rekenen. Laat het woord je niet verblinden.)
Dat is ook logisch, en wel hierom: wat kan je van soldaten anders verwachten dan geweld? Jonge mannen gaan echt niet bij het leger om huizen te bouwen of kinderen uit modderstromen te halen of wat sommige welmenende zielen ook mogen denken dat legers in den vreemde doen. De job van soldaten is geweld. En omdat hun job hun identiteit is, hoeft het niet te verbazen dat ze dat geweld ook tegen burgers gebruiken.

Over de Olympische Spelen weet ik niet wat ik moet denken. Aan de ene kant gun ik atleten hun sport (maar niet hun lonen). Aan de andere kant vind ik het nogal lachwekkend dat een initiatief, gesponsord door Coca-Cola en dat soort krapuul, beweert mensen samen te brengen ‘to respect universal moral principles’.
Er gaan stemmen op om de Spelen te boycotten, en ik vind dat een goed idee, net zoals ik de boycot ten tijde van Atlanta ook een goed idee gevonden zou hebben. Maar waarom zouden alleen de atleten –die geweldig hard gewerkt hebben- dat moeten doen? De VRT kan de Spelen net zo goed boycotten, net als de sportkatern van de krant. Of leveranciers. Of touroperators. Reisgidsen. TV-kijkers. Toeristen. Consumenten, door geen Cola of andere kleurberingde producten te kopen.

Wat kan een boycot opleveren? Ik zal het u zeggen: de gemiddelde Chinees ligt niet echt wakker van het zoveelste internationale rapport over mensenrechtenschendingen. Hij weet er ook niet van, dat helpt natuurlijk. Maar de Spelen, daar zijn ze sinds ik er was (2004-2005, ten tijde van en na Athene) al zo door geobsedeerd dat alles wat ermee te maken heeft in élke sociale gelaagdheid onderwerp van debat is en zal worden.
Daarom is een mislukking van de Spelen een goede en een slechte zaak: de Chinese bevolking heeft –met al haar miserie- zeker en vast recht op een schouderklopje van de wereld. Het zal hen misschien wat minder paranoïde maken tegenover het buitenland.
Mislukte Spelen – ik zeg maar wat: het wegblijven van de grote namen of het niet uitzenden door enkele grote zenders- zouden in de propaganda meteen gerecupereerd worden als: kijk eens, medechineesjes, hoe jaloers de rest van de wereld is op ons. Maar dat zou niet blijven duren. De Spelen zijn voor de meeste Chinezen veel belangrijker dan futiliteiten als stemrecht. Ze zouden erover blijven praten. En op zoek gaan naar informatie.

Natuurlijk, een boycot van de Spelen is voor ons (consumenten/politici) erg gemakkelijk. We zouden ook écht iets kunnen doen en de Chinese economie pijn doen door een handelsboycot in te stellen. ‘Made in China’ boycotten zou ook niet ongemerkt voorbijgaan. Of we zouden onze politieke vertegenwoordigers kunnen vragen om maatregelen te nemen. 'Als je Tibet niet met rust laat, komt je elektronica er niet meer in,' wat vind je daarvan? Ben ik weer naïef? Of is Europa te laf en berekenend?